KuKuKDe grenshuizen
Belgisch tolhuis
Tegen het einde van de jaren '40 wordt de grensovergang "Köpfchen" geleidelijk aan geopend. In die tijd staat er net voor de Duitse grens een Belgisch wachthuisje. Om het toenemende verkeer de baas te worden wordt de straat aan het begin van de jaren '50 verbreed en wordt er een grenshuisje rechttegenover het hoofdtolgebouw gebouwd. In het midden van de jaren '60 zijn in het douanekantoor "Köpfchen" 24 douaneambtenaren en 2 extra gendarmen in ploegendienst tewerk gesteld. De grens blijft jarenlang streng bewaakt.
Tot de opening van het snelwegdouanekantoor Lichtenbusch in de jaren '60 was dit de belangrijkste straatovergang tussen België en Duitsland wat het personen- en goederenvervoer betreft. Tegen het einde van de jaren '80 zijn in het hoofdgebouw nog 16 douaneambtenaren op werkdagen van 7.00 tot 23.00 uur en in het weekend van 9.00 tot 17.00 uur tewerk gesteld. Na 1980 worden de slagbomen verwijderd. In 1992 zijn er ter plaatse enkel nog 6 douaneagentschappen. Het douanekantoor wordt op 31.12.1992 gesloten. Vanaf 1. Januari 1993 zijn de grenzen open.
Duits tolhuis
Het Duitse douanekantoor werd op het zelfde moment als het Belgische grenspaviljoen gebouwd: 1953-54. Het ontwikkelde zich in de jaren '50 snel tot grootste douanegrenspunt van Westduitsland voor het goederenverkeer naar Antwerpen. Op dat moment waren hier ongeveer 80 personen tewerk gesteld. Met de bouw van de autosnelweg in de jaren '60 en het in Lichtenbusch ontstane douanekantoor verminderden het goederenverkeer en het aantal tewerkgestelden. In de jaren '70 waren hier nog 25 werknemers bezig. In 1985 werden de Akkoorden van Schengen afgesloten. In de daarop volgende jaren werden de grenscontroles versoepeld en stop gezet. Het douanekantoor wordt op 31.12.1992 gesloten. Vanaf januari 1993 zijn de grenzen open.
De Akkoorden van Schengen
Na de inwerkingtreding van de Akkoorden van Schengen 1995, die de binnengrenzen van de EU openen, worden ook bij het tolpunt "Köpfchen" de grenscontroles stopgezet. De historische grensovergangen verliezen hun betekenis als nationale staatsbarrières. Wat overblijft, zijn de opgegeven tolinstallaties. Hun verdwijnen wordt op basis van politieke motieven gewenst. Het grenshuisje vervalt zienderogen en wordt slachtoffer van vandalisme.
Redding van de tolhuizen
Meer dan 40 jaren lang was Belgische douane een hindernis bij het verlaten of het betreden van de beide landen. Het tolhuisje, toenmalige haatliefde voor de pendelaars die vroeger gecontroleerd werden en vandaag bij het passeren van de grens in nostalgische herinneringen zwelgen, zou gesloopt worden.
In januari 2000 beleeft het Belgische paviljoen een transformatie: In het kader van de doctoraalscriptie "Nieuwe verschijningsbeelden van een vroegere persoonscontrolekiosk – of een opgeknapt Köpfchen" van Elke Zimmermann (vandaag Elke Kohlrautz) vindt een artistieke-vormgevende behandeling van de plaats en zijn architectuur plaats. Uit dit kunstzinnig werk ontstond de vereniging "Kunst und Kultur im Köpfchen", kort "KuKuK".
Het grenshuisje gaat van de Belgische staat in het bezit van de gemeente Raeren over. Het wordt door KuKuK in samenwerking met de gemeente Raeren gesaneerd en aan de vereniging als verblijfplaats in pacht gegeven. Zo blijft het grenshuisje bestaan. Naast het gebruik voor kunstzinnige en culturele activiteiten betekent de instandhouding van het huisje ook de bewaring van een cultuurhistorisch getuigenis.
In 2006 opende de Duitse vereniging KuKuK met het project "WisselingVanKant" het al meer dan tien jaren gesloten Duitse tolhuisje voor het eerst. Door de opmerkelijk positieve weerklank van de kant van de grensbevolking voor de nieuwe opleving van het Duitse tolhuis schreef KuKuK e.V. in 2007 een nieuw gebruiksconcept. Met de titel "Grensstopplaats Köpfchen" werd het project in het bevorderingsprogramma "initiatief nemen" van het land NRW eind 2007 goedgekeurd.
Dit maakt voor KuKuK e.V. de aankoop van het gebouw en het omliggende terrein mogelijk. KuKuK neemt begin 2008 voor het eerst voorlopig zijn intrek in het Duitse tolhuis met een kantoor. Voor het project WisselingDerTijden worden in het vroegere bedieningslokaal een café en de kleine verkoopplaats REGIOmarché ingericht. In de overige ruimtes stellen de kunstenaars van de WisselingDerTijden ten toon.